Η συμμετοχή των Θρακών στην Επανάσταση του 1821

Του Ελευθέριου Θ. Χατζόπουλου
Πρ. Προέδρου της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Θρακικών Σωματείων

  Ο Αδριανουπολίτης στην καταγωγή, κ. Θεοφάνης Μαλκίδης, μέλος της Διεθνούς Ένωσης Ακαδημαϊκών για τη Μελέτη των Γενοκτονιών μας λέει: «Η Θράκη, σύμφωνα με τους αρχαίους Έλληνες, ήταν αδελφή της Ευρώπης και της Αφρικής και ήταν νύμφη του Κρόνου. Οι Πυθαγόρας, Πλάτωνας, Αριστοτέλης, Αισχύλος θεωρούσαν τη Θράκη «Αγία χώρα του φωτός και των Μουσών». και ότι διαθέτει μια πολυσήμαντη αλλά και πολυκύμαντη ιστορία.
  Ο Μανιάτης ιστορικός και συγγραφέας κ. Σαράντος Καργάκος γράφει: Στην περίοδο από το Μεσαίωνα έως τα νεώτερα χρόνια η ιστορία της Θράκης είναι ουσιαστικά ιστορία της Βασιλεύουσας. Ιδιαιτέρως πρέπει να τονισθούν τα ακόλουθα: ένας από τους πρώτους αυτοκράτορες, ο Λέων, ήταν και ονομαζόταν Θραξ. Δεύτερον, μετά τις βουλγαροσλαβικές επιδρομές, τα πέραν του Αίμου θρακικά φύλα εκβουλγαρίζονται. Η κυρίως Θράκη, μεταξύ Στρυμόνα, Αίμου, Αιγαίου και Ευξείνου, παραμένει ελληνική και αποτελεί την ενδοχώρα της Κωνσταντίνου Πόλεως.

Η Θεολόγος και Κοινωνική λειτουργός Αναστασία Σακαλίδου-Χουρδάκη προτρέπει τους πάντες να ομιλούν αδιάκοπα για τη Θράκη την “πολύδωρο”, την “εύκαρπο” και “ιππότροφο”, με τα πολύτιμα μέταλλα και τα απέραντα δάση, τα χλοερά βοσκοτόπια και τα πλωτά ποτάμια. τη Θράκη, μια από τις πλουσιότερες περιοχές του παλαιού κόσμου, τη Θράκη του Διόνυσου, του μυθικού Ορφέα, τη Θράκη του Βασιλιά Ρήσου, του Πρωταγόρα, του Λεύκιππου, του Δημόκριτου και τόσων άλλων γενναίων και σοφών ανθρώπων, ποιητών και καλλιτεχνών του παλαιού κόσμου και του σημερινού (Καραθεοδωρή, Βιζυηνός, Βάρναλης, Σοφία Βέμπο κλπ).
Αυτές τις ημέρες οι μεγαλύτεροι τραγουδούν
“Όλη Δόξα, όλη χάρη
Άγια μέρα ξημερώνει
και περήφανα το Έθνος
ταπεινά τη χαιρετά…”.
Κάθε χρόνο, θυμάμαι τις στροφές του παραπάνω πατριωτικού εμβατηρίου και η σκέψη μου γυρίζει στα περασμένα. Στη γιορτή της πίστεως και της πατρίδας. Του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου και του Ευαγγελισμού της λευτεριάς του γένους μας. Τη γιορτή της 25ης Μαρτίου του 1821 που με μυρτιές, δάφνες και μυρωμένα από τις γλάστρες μας λουλούδια πλέκαμε στεφάνια και στολίζαμε τις εικόνες των ηρώων αγωνιστών του ’21. Οι ηρωικές εκείνες μορφές μου προκαλούσαν θαυμασμό, υπερηφάνεια, μα και δέος και ας ήμουν ακόμα ένα παιδί, μόλις 10 ή 12 χρονών.
Θα αρχίσω καταθέτοντας μία απορία και ένα παράπονο. Μια απορία και ένα παράπονο που με βασάνιζαν από τα παιδικά μου χρόνια και για χρόνια πολλά. Απορούσα όταν έβλεπα τις μορφές των ηρώων του ’21 στο βιβλίο της ιστορίας που μας δίδασκε ο δάσκαλός μας, και αναρωτιόμουν, γιατί είναι όλοι από τα άλλα διαμερίσματα της πατρίδας μας, εκτός από τη Θράκη; Όλες οι σημαντικές μάχες και τα ηρωικά κατορθώματα συνέβαιναν στο Μωριά, στη Ρούμελη, σε λίγα νησιά και το πολύ μέχρι την Ήπειρο; Από εκεί και πάνω δεν υπήρχε Ελλάδα και Έλληνες, ή δεν ήταν σκλαβωμένοι στους Οθωμανούς, δεν υπήρχαν Θρακιώτες αγωνιστές, δεν συμμετείχαν οι Θρακιώτες.
Κι όμως, συχνά άκουγα από τον αγράμματο αλλά σοφό πατέρα μου να μου μιλά για την ξακουστή την πόλη, τον μαρμαρωμένο βασιλιά, τη θεοσκέπαστη Αγιά Σοφιά, για τις προφητείες του Αγαθάγγελου, για τον κρεμασμένο Πατριάρχη, για τη Μεγάλη του γένους Σχολή και που όλα αυτά τα τρανά και τα σπουδαία είχαν γίνει στα δικά μας μέρη, τη Θράκη. Και ακόμα τον άκουγα να περηφανεύεται για την φτωχή αλλά τίμια και ένδοξη Θρακιώτικη καταγωγή του.
Με αυτά τα ακούσματα σκιρτούσε η παιδική μου ψυχή και όλο μεγάλωναν οι εθνικοί μου προβληματισμοί. Δεν μπορεί σκεπτόμουνα…Δεν είναι δυνατόν, ένας λαός, ο Θρακικός με τις Ελληνικότατες ρίζες και που είναι κατευθείαν απόγονος και από το χριστιανικό Βυζάντιο, να έχει υστερήσει στην Εθνεγερσία του 1821. Αλλά τότε, τι συμβαίνει; Γιατί η επίσημη ιστορία που διδάχθηκαν και μ’ αυτή ανατράφηκαν γενιές των νεοελλήνων, τους ξέχασε; Πέρασαν χρόνια. δεκαετίες πολλές, έως ότου κάποιοι φωτισμένοι Θρακιώτες ιστορικοί ερευνητές, άρχισαν με δειλά βήματα στην αρχή και με θαρραλέα στην συνέχεια, να ανακαλύπτουν και να δημοσιεύουν ατράνταχτα στοιχεία για την μεγάλη αλήθεια.
Η χιλιοτραγουδισμένη Θράκη από τον αρχαίο Έλληνα τραγικό τον Σοφοκλή μέχρι και τη λαϊκή μούσα έχει να επιδείξει μία πολυσήμαντη και πολυκύμαντη μακραίωνη ιστορία, και προπαντός σημαντικότατη συμμετοχή στους αγώνες του Έθνους, συμμετοχή που σίγουρα δεν μπορεί να αποτιμηθεί με τις γνωστές μονάδες μέτρησης, γιατί οι θυσίες του Θρακικού Ελληνισμού είναι αμέτρητες, και πληρώθηκαν με βαρύτατο φόρο αίματος. Δέκα τρεις αιώνες αδιάκοπης γενοκτονίας, όσο παράξενο και αν ακούγεται. Οι Θράκες και η Θράκη μας είναι η μοναδική περιοχή του Ελληνικού κόσμου, που γνώρισε αληθινή γενοκτονία όσο κανείς άλλος πληθυσμός του.
Το ρίγος που μας διαπερνά, ακόμα και σήμερα κάθε φορά που αναλογιζόμαστε την τραγωδία του Ελληνισμού, φανερώνει ότι η λήθη δεν κατόρθωσε να εκμηδενίσει τους μηχανισμούς της μνήμης. Άλλωστε πώς να ξεχάσουμε μαθήματα πληρωμένα με τόσο αίμα, τόσα δάκρυα, τόσα πένθη. Η ιστορική πείρα αγοράζεται με βαριές θυσίες και είναι κτήμα του λαού.
Ψάχνοντας λοιπόν και εγώ για ιστορικά στοιχεία ανακάλυψα ένα μεγάλο πλήθος τέτοιων ιστορικών στοιχείων, και αισθάνθηκα υπερήφανος σαν Θρακιώτης, αλλά και από την άλλη πλευρά αισθάνθηκα απογοητευμένος επειδή σχεδόν τίποτε από όλα αυτά δεν αναφέρεται στην ιστορία που διδάσκεται στα σχολεία.
Τα στοιχεία αυτά αποδεικνύουν αλλά και καταμαρτυρούν περίτρανα την ουσιαστική συμβολή της Θράκης και των Θρακιωτών στον αγώνα του γένους για την εθνική ανάσταση το 1821 και όχι μόνον.