Μητροπολίτης Ξάνθης: «Ενδιαφέρον του Περιφερειάρχη ΑΜ-Θ για την ένταξη του έργου σε πρόγραμμα του ΕΣΠΑ-Μιλάμε για έναν λειτουργικότατο μύλο»
Ελπίδες για να… ξαναζωντανέψει ο Νερόμυλος της Ξάνθης που βρίσκεται στην κοίτη του Κόσυνθου, στο γνωστό «νησάκι», χάρις στις προσπάθειες της Μητρόπολης Ξάνθης, του Δήμου Ξάνθης και με μπροστάρη την Ελληνική Εταιρεία Περιβάλλοντος και Πολιτισμού, η οποία και ολοκλήρωσε – και παραδίδει την ερχόμενη Παρασκευή – την μελέτη της αποκατάστασής του. Κάτι αντίστοιχο που έχει γίνει ήδη για τον Νερόμυλο στον Άγιο Γερμανό Πρεσπών.
«Πυρήνας ζωής» για την κοινότητα, ο νερόμυλος στο «νησάκι»
Ο Νερόμυλος στο γνωστό «Νησάκι», αποτελούσε «πυρήνα ζωής για την κοινότητα, ώσπου σταδιακά μέσα στα χρόνια εγκαταλείφθηκε» αναφέρει η Ελληνική Εταιρεία Περιβάλλοντος και Πολιτισμού και συνεχίζει: «Το 2018 ο Δήμος και η Μητρόπολη Ξάνθης σε συνεργασία με τοπικές οργανώσεις προσέγγισαν την ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Περιβάλλοντος και Πολιτισμού (ΕΛΛΕΤ) για να ζητήσουν βοήθεια στην προσπάθεια τους να επαναλειτουργήσει το κτηριακό συγκρότημα του ερειπωμένου Νερόμυλου στο ιστορικό κέντρο της πόλης, επάνω στον ποταμό Κόσυνθο. Η ΕΛΛΕΤ υλοποίησε το πρόγραμμα Μονοπάτια Πολιτισμού στην περιοχή, με δωρεά του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ). Με αφορμή τα εγκαίνια τον Ιούνιο 2019 για την απονομή της ευρωπαϊκής πιστοποίησης Leading Quality Trails – Best of Europe της European Ramblers Association, η ΕΛΛΕΤ δεσμεύτηκε να στηρίξει τις προσπάθειες της τοπικής κοινωνίας. Η ΕΛΛΕΤ σε συνεργασία με την Ιερά Μητρόπολη Ξάνθης, στην οποία ανήκει το διατηρητέο συγκρότημα, σχεδιάζει την αποκατάσταση του Νερόμυλου της Ξάνθης και των 2 βοηθητικών παραδοσιακών κτιρίων. Ο Νερόμυλος θα επαναλειτουργήσει και ως επισκέψιμο κέντρο-μουσείο που θα συνδυάζει εκπαιδευτικές δράσεις με επίκεντρο την επαναδημιουργία του μηχανισμού του μύλου. Τα δύο άλλα παραδοσιακά κτήρια του συγκροτήματος με επεμβάσεις συμβατές και ήπιες μπορούν να αξιοποιηθούν ώστε τα έσοδα που αποφέρουν να καλύπτουν όλα τα έξοδα συντήρησης και λειτουργίας του συγκροτήματος».
«Η ΕΛΛΕΤ ετοίμασε τις μελέτες – έχει αποκατασταθεί, αντίστοιχα, ο νερόμυλος στις Πρέσπες και τους προτείναμε κάτι ανάλογο για τον δικό μας»
Όλα τα παραπάνω επιβεβαίωσε σε δηλώσεις του στην «Θ» ο Σεβασμιότατος Μητροπολίτης Ξάνθης και Περιθεωρίου κ.κ. Παντελεήμων.
Πιο συγκεκριμένα, ο ίδιος επισήμανε ότι «για να κυριολεκτούμε πρόκειται για ιδιοκτησία της Ιεράς Μονής Αρχαγγελιωτίσσης. Είναι ο Νερόμυλος που λειτουργούσε τα χρόνια εκείνα. Εγώ, θυμάμαι παιδί στο χωριό μου τον νερόμυλο όπου πήγαινα με τον παππού και τον πατέρα μου με το στάρι και έβλεπα –ως μικρό παιδί – πως έπεφτε το νερό και κυλούσαν οι πέτρες και άλεθε το στάρι. Η Ελληνική Εταιρεία Περιβάλλοντος και Πολιτισμού που εδρεύει στην Αθήνα, πριν από αρκετά χρόνια είχε κάνει μελέτες και αποκατέστησε έναν νερόμυλο στις Πρέσπες. Σε μια επίσκεψή τους εδώ, τους προτείναμε να κάνουν κάτι ανάλογο και στον δικό μας Νερόμυλο, στο «νησάκι» όπως λέμε που βρίσκεται στο πιο όμορφο και γραφικό σημείο της πόλεως. Δίπλα στο Ποτάμι, στον Κόσυνθο, στα πλατάνια και – τώρα – στην κρεμαστή γέφυρα του Σαμακώβ. Οι άνθρωποι (αρχιτέκτονες, μηχανικοί κλπ) που έχουν μια εμπειρία γιατί αποκατέστησαν τον μύλο στις Πρέσπες, που πλέον λειτουργεί σαν νερόμυλος, ανταποκρίθηκαν στο αίτημά μας και εδώ και μερικά χρόνια, έχουν ετοιμάσει τις μελέτες, τις οποίες θα έρθουν την Παρασκευή – Θεού θέλοντος – να μας τις προβάλλουν και να μας τις παραδώσουν».
«ενδιαφέρον από τον Περιφερειάρχη για να εντάξει το έργο σε πρόγραμμα του ΕΣΠΑ – θα μιλάμε για έναν λειτουργικότατο νερόμυλο»
«Από εκεί και πέρα, παρακαλέσαμε τον Περιφερειάρχη, ο οποίος έδειξε κατανόηση και ενδιαφέρον, να εντάξει το έργο αυτό για την υλοποίησή του, σε ένα πρόγραμμα του ΕΣΠΑ, ούτως ώστε να αποκατασταθεί ο μύλος, να λειτουργεί με το νερό που θα έρχεται από τον Κόσυνθο και να είναι επισκέψιμος, ούτως ώστε οι επισκέπτες να έχουν την δυνατότητα να βλέπουν πως λειτουργούσαν οι νερόμυλοι την εποχή εκείνη που δεν υπήρχε το ρεύμα και τα σύγχρονα μηχανήματα που υπάρχουν σήμερα. Και βέβαια, να αξιοποιηθεί και εκείνη η περιοχή. Ο νερόμυλος θα είναι ανοικτός και προσβάσιμος στον καθένα επισκέπτη» συνέχισε ο ίδιος, σημειώνοντας ότι «θα μιλάμε για έναν λειτουργικότατο νερόμυλο. Είναι κάτι για το οποίο οι άνθρωποι της δικής μου ηλικίας μπορούν να έχουν μια εμπειρία, ενώ οι νέοι δεν το γνωρίζουν. Το θέσαμε υπόψη του Περιφερειάρχη κ. Μέτιου, ο οποίος έδειξε ενδιαφέρον να το εντάξει σε ένα πρόγραμμα του ΕΣΠΑ, εφόσον υπάρχουν πια ολοκληρωμένες μελέτες. Η μελέτες, θα μας δείξουν τι πρέπει να γίνει».
Τον Δεκέμβριο του 2019 ξεκίνησε η μελέτη αποκατάστασης του νερόμυλου της Ξάνθης, από την ΕΛΛΕΤ
Να σημειώσουμε ότι για την αποκατάσταση του Νερόμυλου της Ξάνθης η ΕΛΛΕΤ εξασφάλισε χορηγίες για την έναρξη των μελετών (Ίδρυμα Α.Γ. Λεβέντη) και μετά από διαγωνισμό επιλέχθηκε η αρχιτέκτων Α. Γεωργαντά με τους συνεργάτες της. Η Μελέτη Αποκατάστασης ξεκίνησε το Δεκέμβριο του 2019 και παράλληλα το ΣΑΚ σε συνεργασία με την Τοπική Επιτροπή της ΕΛΛΕΤ στη Ξάνθη και τη Μητρόπολη εργάζονται για την διαμόρφωση δράσεων με άξονα το συγκρότημα. Μέσω της ενεργοποίησης του Νερόμυλου θα ενισχυθεί ο ποιοτικός τουρισμός, θα τονωθεί η τοπική οικονομία και θα δημιουργηθεί ένα εκπαιδευτικό κέντρο που θα φέρει σε επαφή κατοίκους και επισκέπτες με την ιστορία και την αρχιτεκτονική κληρονομιά της πόλης.
