«Μνήμη της Κατοχής και Μαρτυρικές Κοινότητες» – Δράση ιστορίας, μνήμης, πολιτισμού στο Άνω Καρυόφυτο

Το διεπιστημονικό πρόγραμμα Δράσεις Ιστορίας Μνήμης Πολιτισμού και ο Σύλλογος Φίλων του Ιδρύματος Θρακικής Τέχνης και Παράδοσης, διοργανώνουν δωρεάν εκπαιδευτική δράση για μαθητές της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, με θέμα «Μνήμη της Κατοχής και Μαρτυρικές Κοινότητες».
Η δράση θα πραγματοποιηθεί τον Οκτώβριο και τον Νοέμβριο του 2026, με αφορμή την εθνική επέτειο της 28ης Οκτωβρίου και τον εορτασμό της Εθνικής Αντίστασης.
Σκοπός της δράσης είναι η γνωριμία των μαθητών με τους μαρτυρικούς τόπους της χώρας μας, μέσα από τη σύνδεση της τοπικής ιστορίας με την Κατοχή και την Αντίσταση κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο Άνω Καρυόφυτο Ξάνθης και στη σφαγή και πυρπόληση της 9ης Σεπτεμβρίου 1944, καθώς και στις προσπάθειες ιστορικής τεκμηρίωσης και επίσημης αναγνώρισής του ως μαρτυρικού χωριού από την Ελληνική Πολιτεία.
Στο πλαίσιο της δράσης, θα παρουσιαστεί φωτογραφικό υλικό από μαρτυρικούς τόπους της Ελλάδας, καθώς και σύγχρονες φωτογραφικές καταγραφές που περιλαμβάνονται στην έκθεση «Χώροι Μνήμης, Τόποι Μαρτυρίου». Παράλληλα, θα αναδειχθούν οι προσπάθειες των τοπικών κοινοτήτων για τη διατήρηση της ιστορικής μνήμης. Θα προβληθεί επίσης το σύντομο ντοκιμαντέρ «Άνω Καρυόφυτο – Μαρτυρίες Επιζώντων», με αφηγήσεις επιζώντων και κατοίκων της περιοχής για τα γεγονότα και τα βιώματά τους.
Η δράση επιδιώκει να ευαισθητοποιήσει τους μαθητές σε ζητήματα προστασίας του άμαχου πληθυσμού σε περιόδους πολέμου, με ιδιαίτερη αναφορά στην πρακτική των λεγόμενων «αντιποίνων» που εφάρμοσαν οι κατοχικές δυνάμεις. Η παρουσίαση συνοδεύεται από συζήτηση για τη σημασία της ιστορικής μνήμης, τη σχέση της με τον χώρο και τον ρόλο των μαρτυρικών κοινοτήτων στη διατήρηση και μετάδοσή της.
Υπεύθυνος δράσης: Νίκος Κοσμίδης, υποψήφιος διδάκτορας Αρχιτεκτονικής (ΔΠΘ) και υπεύθυνος του διεπιστημονικού προγράμματος Δράσεις Ιστορίας Μνήμης Πολιτισμού.
Η δράση απευθύνεται σε μαθητές της Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού, καθώς και σε μαθητές Γυμνασίου και Λυκείου. Έχει διάρκεια περίπου 90 λεπτών και πραγματοποιείται στα σχολεία, κατόπιν συνεννόησης. Παρέχεται επίσης η δυνατότητα διοργάνωσης εκπαιδευτικών επισκέψεων στο Άνω Καρυόφυτο, σε συνεργασία με τους δύο πολιτιστικούς συλλόγους της κοινότητας.
Τα ενδιαφερόμενα σχολεία μπορούν να αποστείλουν αίτημα συμμετοχής στις ηλεκτρονικές διευθύνσεις filoi@fthrace.gr και info@mnemonikon.gr ή να επικοινωνήσουν τηλεφωνικά με τον Σύλλογο στο 25410 29282.