Με αφορμή την σημερινή, Παγκόσμια Ημέρα – Η θεραπευτική και η εκπαιδευτική πλευρά του προβλήματος
Προσεγγίζουν το θέμα στην «Θ», η Παιδοψυχολόγος Β. Στυλιανίδου και η Αναπλ. Προϊσταμένη του ΚΕΔΑΣΥ Ξάνθης, Ελ. Αμπαζίδου
Παγκόσμια Ημέρα Ευαισθητοποίησης για τον Αυτισμό (γνωστή και ως Παγκόσμια Ημέρα Αυτισμού) η σημερινή και η «Θ», ανοίγει σήμερα ένα μεγάλο «κεφάλαιο» -καθώς παρατηρούνται ολοένα και περισσότερα περιστατικά, τοπικά, πανελλαδικά, αλλά και παγκόσμια- με την βοήθεια της γνωστής Παιδοψυχιάτρου κ. Βασιλικής Στυλιανίδου αλλά και της Αναπλ. Προϊσταμένης του ΚΕ.Δ.Α.ΣΥ Ξάνθης κ. Ελισάβετ Αμπαζίδου.
Η ΛΕΞΗ «ΑΥΤΙΣΜΟΣ» ΔΕΝ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΕΥΕΙ ΤΗΝ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ
Πιο αναλυτικά η κ. Στυλιανίδου αναφερόμενη στο θέμα, εξήγησε ότι «η ονοματολογία είναι αυτή που μας φέρνει μια ανησυχία ως προς τα νούμερα. Δηλαδή στα ονόματα των νόσων, χρησιμοποιούμε πολύ την λέξη «αυτισμός» (έχουμε τον αυτισμό, τον άτυπο αυτισμό, το φάσμα του αυτισμού) η οποία δεν αντιπροσωπεύει την πραγματικότητα. Η σωστή ορολογία θα ήταν «ψύχωση». Αυτό που αυξάνεται και αυτό που χρειάζεται όλη την πρώιμη παρέμβαση, έχει να κάνει με τις περιπτώσεις ψύχωσης. Η ψύχωση, μπορεί να έχει αυτιστικά στοιχεία (να είναι μια αυτιστική ψύχωση), μπορεί όμως να είναι και μια συναισθηματική ψύχωση, για παράδειγμα η άλλα είδη ψυχώσεων. Πάντοτε, το χαρακτηριστικό σύμπτωμα είναι η διαταραχή της επικοινωνίας, σε όλες αυτές τις ψυχώσεις. Ο,τιδήποτε έχει να κάνει με την επικοινωνία, παρουσιάζεται διαταραγμένο (π.χ. η βλεμματική επαφή, η επικοινωνία κ.α). Αυτά είναι τα δυο ανησυχητικά στοιχεία που πρέπει να μας οδηγήσουν στον Παιδοψυχίατρο, ώστε να παρέμβει όσο το δυνατόν γρηγορότερα. Διότι πολλές φορές και το πώς κανείς χρησιμοποιεί τις γνώσεις του (και όλη η δόμηση της έννοιας του κόσμου) συμπαρασύρεται μέσα από αυτές τις ψυχωτικές διαδικασίες. Πολλές φορές δηλαδή χαλά και η όλη προσαρμογή του ατόμου στην πραγματικότητα για το αν θα μπορέσει αργότερα να μάθει κάτι και το πώς αυτές τις γνώσεις θα τις εντάξει μέσα του».
Η ΛΑΘΟΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΓΟΝΕΙΣ
Συνεχίζοντας η κα Στυλιανίδου, αναφέρθηκε στην λάθος προσέγγιση του προβλήματος από τους γονείς, διευκρινίζοντας ότι: «Η λέξη «αυτισμός» είναι κάτι που επειδή ακριβώς υπάρχει πολύ στο internet, «μαγνητίζει» κατά κάποιο τρόπο τους γονείς και επειδή θέλουν να μάθουν τι συμβαίνει με το παιδί τους, από την στιγμή που θα μπει αυτή η ταμπέλα του αυτισμού, καταλήγουν στην λίστα συμπτωμάτων, η οποία όμως τους αποπροσανατολίζει και αλλοιώνει την επικοινωνία με το παιδί, γιατί το θεωρούν ως ένα παιδί άρρωστο, με έναν ιδιαίτερο τρόπο, που δεν καταλαβαίνει και έτσι ψυχραίνεται και η δική τους διάθεση να έρθουν σε επικοινωνία με το παιδί. Είναι δηλαδή ένας όρος που τελικά κάνει ζημιά σε πάρα πολλούς γονείς. Τους αγχώνει και δεν προσπαθούν να βοηθήσουν το παιδί τους.
Σίγουρα δεν υπάρχει σοβαρότερη διαταραχή από τον αυτισμό. Εμποδίζει κάποιον άνθρωπο να εξελιχθεί, ο πραγματικός αυτισμός. Είναι ένας άνθρωπος – «ρομποτ», που δεν αισθάνεται, δεν μπορείς να τον αγγίξεις, δεν μπορεί να σε αγγίξει, δεν μπορεί να σε κοιτάξει, δεν μπορεί να μιλήσει. Είναι πάρα πολύ σοβαρό πράγμα και για αυτό δεν πρέπει να το χρησιμοποιούμε ελαφρά τη καρδία. Τα άλλα δεν είναι αυτισμός. Είναι πράγματα που μπορούν να εξελιχθούν».
ΓΙΑ ΑΥΤΟ ΒΛΕΠΟΥΜΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΚΑΙ ΣΟΒΑΡΟΤΕΡΑ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ
Στο ερώτημα της «Θ» αναφορικά με το αν βαίνουν αυξανόμενα τα περιστατικά στην περιοχή μας και στην χώρα μας γενικότερα, η ίδια απαντά ως εξής:
«Ναι. Βαίνουν αυξανόμενα παγκοσμίως, διότι η ψύχωση είναι κάτι που επιβαρύνεται με τις γενιές. Για αυτό βλέπουμε περισσότερα και σοβαρότερα περιστατικά. Μπορεί δηλαδή να είχε και ο γονιός κάποια συμπτώματα, αλλά να μην έφταναν σε σημείο να εμποδίσουν την προσαρμογή του και την ζωή του, αλλά στις επόμενες γενιές (όταν κληρονομηθεί αυτό ή όταν υπάρχει και στους δυο γονείς) εμφανίζεται χειρότερο. Και αυτό αφορά περισσότερο στην ψύχωση. Και τα περισσότερα περιστατικά είναι περιστατικά ψύχωσης και όχι αυτισμού. Εγώ θα ήθελα να μπορέσουμε να εμβαθύνουμε στο γιατί η ψύχωση αυξάνεται στον σύγχρονο κόσμο. Επειδή δεν επικοινωνούμε όπως παλιά οι φυσιολογικοί άνθρωποι. Με την τηλε – επικοινωνία, χάνονται ορισμένα βιώματα. Όταν δεν βλέπουμε, δεν αισθανόμαστε, δεν αγγίζουμε τον άλλο, όταν δεν μοιραζόμαστε τον ίδιο χώρο και χρόνο, όταν δεν μεγαλώνουμε μαζί, όταν δεν παίζουμε μαζί (το παιχνίδι είναι ένα πολύ σημαντικό μέσο για να μοιραστούμε την φαντασία μας) και όταν ο καθένας μας κινείται στον δικό του φανταστικό κόσμο, δεν μπορεί να λειτουργήσει το συμβολικό κομμάτι, το οποίο δένει την πραγματικότητα με την φαντασία. Έχουμε λοιπόν τα σύμβολα που μας βοηθούν να επικοινωνήσουμε…».
ΤΟ ΚΕΔΑΣΥ ΕΙΣΗΓΕΙΤΑΙ ΓΙΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ
Από την πλευρά της η κ. Αμπαζίδου, αναφέρθηκε στο θέμα της εκπαιδευτικής προσέγγισης αυτών των παιδιών: «η γνωμάτευση θα έρθει από τους ιδιώτες Παιδοψυχιάτρους ή δημόσιους φορείς (Παιδοψυχιατρικά Τμήματα δημόσιων νοσοκομείων). Κατά την πρώτη εγγραφή στο νηπιαγωγείο, εφόσον υπάρχει κάποια γνωμάτευση ότι το παιδί παρουσιάζει διαταραχές αυτιστικού φάσματος, οι γονείς απευθύνονται στο ΚΕΔΑΣΥ, γιατί είναι ο μόνος φορέας ο οποίος θα εισηγηθεί για την υποστήριξη του μαθητή ή της μαθήτριας στο σχολείο. Από εκεί και πέρα, θα γίνει η διαδικασία της διερεύνησης εκπαιδευτικών και ψυχοσυναισθηματικών αναγκών του μαθητή ή της μαθήτριας από την Διεπιστημονική Ομάδα του ΚΕΔΑΣΥ και θα πραγματοποιηθούν τα προγραμματισμένα ραντεβού που προβλέπονται – ανάλογα με την περίπτωση – για τους γονείς και για τον μαθητή και εφόσον ολοκληρωθεί η διαδικασία, η Ομάδα, θα εισηγηθεί τον τύπο της υποστήριξης (αν θα είναι το τυπικό σχολείο και με τι είδους βοήθεια κλπ). Όταν τα παιδιά είναι μικρά, μπορεί να αφορά σε ειδικό βοηθητικό προσωπικό (αν υπάρχουν θέματα στην αυτοεξυπηρέτηση), σε τμήμα ένταξης ή σε παράλληλη στήριξη, ενώ αν οι δυσκολίες του παιδιού είναι μεγαλύτερες και απαιτείται ολόπλευρη υποστήριξη, υπάρχουν τα Ειδικά Νηπιαγωγεία. Παρακολουθούμε την πορεία των παιδιών και την αξιολογούμε ανά τακτά διαστήματα που ορίζουμε στις αξιολογικές εκθέσεις που εκδίδουμε και από εκεί και πέρα, ακολουθείται η διαδικασία που ορίζουμε. Εννοείται ότι υπάρχει συνεργασία με τα σχολεία, με τους θεραπευτές που πλαισιώνουν τον κάθε μαθητή και φυσικά συνεργασία με τους γονείς. Εμείς μπορούμε να προτείνουμε (κάτι που προτείνεται και από τους Παιδοψυχιάτρους) δημόσιος και ιδιωτικούς φορείς ακόμη (καθώς υπάρχουν και τα vouchers από το Υπουργείο) για Εργοθεραπεία – Λογοθεραπεία και Ειδική Διαπαιδαγώγηση. Από εκεί και πέρα, αν εμείς κρίνουμε κάποιες περιπτώσεις που θα χρειαστεί να γίνει κάποια συμβουλευτική καθοδήγηση, με κάποιες συνεδρίες και εδώ στην υπηρεσία, μπορούμε να το ορίσουμε. Βλέπουμε οτι ξεκινούν όλο και πιο χαμηλά (ηλικιακά) η διερεύνηση και οι παρεμβάσεις, διότι όσο πιο νωρίς ξεκινήσει η πλαισίωση του μαθητή ή της μαθήτριας στα θεραπευτικά προγράμματα, φυσικά θα έχουμε και όσο το δυνατόν καλύτερα αποτελέσματα».
ΠΑΡΑΤΗΡΕΙΤΑΙ ΑΥΞΗΣΗ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΑΡΙΘΜΟ ΤΩΝ ΑΙΤΗΜΑΤΩΝ ΠΟΥ ΑΞΙΟΛΟΓΟΥΜΕ
Σε ερώτηση της «Θ» αναφορικά με την ειδική αγωγή και το αν μπορεί ένα παιδί να ξεκινήσει από ένα ειδικό σχολείο και να «μεταπηδήσει» σε ένα τυπικό σχολείο, η κ. Αμπαζίδου, απαντά ως εξής:
«Στο Νηπιαγωγείο πολλές φορές προτείνουμε ένα οργανωμένο πλαίσιο που είναι στελεχωμένο με όλες τις υποστηρίξεις. Ένα πλαίσιο όπου το παιδί μπορεί να «δουλευτεί» σιγά – σιγά και περισσότερο εξατομικευμένα, κοντά στις ανάγκες του και σε αυτά που το ίδιο κατανοεί και από εκεί και πέρα, στις επαναξιολογήσεις, αξιολογούμε πάλι την εικόνα του παιδιού. Βεβαίως και έχει συμβεί να ξεκινήσει ένα παιδί στο ειδικό σχολείο και να συνεχίσει στο τυπικό», ενώ σε ο,τι αφορά στο αν υπάρχει αύξηση περιστατικών στην Ξάνθη, σημειώνει ότι «παρατηρούμε μια αύξηση ως προς τον αριθμό των αιτημάτων που και εμείς αξιολογούμε. Αυτό που είναι σημαντικό, είναι η έγκαιρη παρέμβαση, η πλαισίωση και η συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων (φορέων, οικογένειας, σχολείου)».
ΜΑΛΑΜΑΤΕΝΙΑ ΑΛΑΤΖΑ
