Ο αναλυτής και ακαδημαϊκός, αποκλειστικά στη «Θ» για την οδηγία της Κομισιόν
Οι φυσικές καταστροφές και οι «απειλές» που αφορούν και τη χώρα μας και ιδιαίτερα τη Θράκη
Μόνο άσκηση επί χάρτου, δεν αποτελεί ο νέος οδηγός ετοιμότητας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που καλεί τους πολίτες της Ε.Ε. να είναι προετοιμασμένοι για κρίσεις, όπως ακραία καιρικά φαινόμενα, φυσικές καταστροφές, κυβερνοεπιθέσεις και απειλές, σύμφωνα με τον Στρατηγικό Αναλυτή και Ακαδημαϊκό, κο Νίκο Λυγερό, ο οποίος μιλά αποκλειστικά στην «Θ».
ΕΙΜΑΣΤΕ ΣΕ ΚΑΤΙ «ΕΥΦΛΕΚΤΟ» ΚΑΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΥΠΑΡΧΕΙ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ
Πιο αναλυτικά, ο κος Λυγερός, αναλύοντας την έννοια της κρίσης, επισημαίνει τα εξής:
«Κατά αρχήν δεν πρέπει να μας ξαφνιάζει γιατί η έννοια της κρίσης είναι κλασική. Δηλαδή δεν πρέπει να θεωρούμε ότι αποτελεί μια εξαίρεση. Επίσης, η έννοια του πολέμου – και το ξέρουμε και μέσω της προσέγγισης του Κλαούζεβιτς, είναι η φυσική κατάσταση της ανθρωπότητας και εξαίρεση είναι η ειρήνη. Το ξέρω ότι αυτό μας ξαφνιάζει όταν δεν έχουμε ζήσει άλλο παγκόσμιο πόλεμο μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, αλλά τώρα βλέπουμε ότι δεν είμαστε σε μια σταθερή περίοδο, όπως είναι το θέμα του Ψυχρού Πολέμου. Είμαστε σε κάτι πιο εύφλεκτο και πρέπει να υπάρχει μια προετοιμασία. Η διαφορά ανάμεσα στην αναμονή και στην ετοιμότητα, είναι ότι η αναμονή δεν ξέρει τι περιμένει. Η ετοιμότητα ξέρει και προετοιμάζεται. Άρα δεν είναι ένα νέο σχήμα αυτό που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αλλά ένα σχήμα που ξέρουμε ήδη από την ρωμαϊκή εποχή, εφόσον έλεγαν ήδη από τότε ότι «για να έχεις ειρήνη πρέπει να είσαι προετοιμασμένος και για τον πόλεμο». Αυτό που βλέπουμε τώρα, σε πρακτικό επίπεδο, είναι ότι η ρωσοουκρανική κρίση και η αμερικαοιρανική κρίση και γενικά κρίσεις που δεν είναι απαραίτητα εντός εδάφους της ΕΕ, επηρεάζουν ακόμη και την ΕΕ και όχι μόνο τα κράτη – μέλη σποραδικά. Ένας συντονισμός λοιπόν, σε ευρωπαϊκό επίπεδο, είναι απαραίτητος και αυτό μπορεί να το κάνει μόνον η Ευρωπαϊκή Επιτροπή».
ΜΑΣ ΑΦΟΡΑ ΟΛΟΥΣ…
Ο κος Λυγερός επισήμανε το γεγονός ότι θα πρέπει να είμαστε έτοιμοι ανά πάσα στιγμή και να φροντίσουμε για την επιβίωσή μας, σε περιπτώσεις αναμονής για βοήθεια, αν και εφόσον βρεθούμε σε μια δύσκολη στιγμή για οποιοδήποτε λόγο:
«Όσον αφορά στην αιτία, έχουμε ζήσει φυσικές καταστροφές και με πυρκαγιές και με πλημμύρες. Το βλέπουμε στην Ευρώπη και έχουμε χαρακτηριστικά πραδείγματα, όχι μόνον στην Ελλάδα για τις πυρκαγιές, αλλά και στην Ιταλία, στην Ισπανία, στην Γαλλία. Και οι πλημμύρες σε Ισπανία και Γαλλία έχουν αποδείξει πόσο θανατηφόρες μπορεί να είναι. Αυτό που μπορώ να σας πω είναι ότι ακόμη και στην κρατική τηλεόραση και στην Γαλλία και στην Ισπανία, μεταδίδουν ότι πρέπει να είμαστε έτοιμοι με ένα κιτ επιβίωσης και όταν υπάρχει μια πλημμύρα, για παράδειγμα, περιμένοντας την βοήθεια, θα πρέπει να έχουμε τα απαραίτητα για να μπορούμε να αντέξουμε αυτή την αναμονή. Γιατί ενδεχομένως οι υπηρεσίες που παρέχουν αυτή την βοήθεια, μπορεί να μην μπορούν να τα κάνουν όλα μαζί. Επομένως είναι κάτι το καθιερωμένο. Αυτό που γίνεται είναι ότι βλέπουμε – ειδικά με το θέμα της αντιπαράθεσης μεταξύ της Ουκρανίας και της Ρωσίας – ότι μιλάμε όλο και περισσότερο για υβριδικό πόλεμο (είδατε τις ανακοινώσεις για τις βομβιστικές απόπειρες σε σχέση με τα αεροσκάφη, είδαμε στην πράξη μερικές απόπειρες δολιοφθοράς) και άρα η ιδέα είναι ότι ακόμη και μια χώρα που ζει ειρηνικά, όπως ένα κράτος – μέλος της ΕΕ, μπορεί σε κάποια φάση να αντιμετωπίσει μια κρίση, σε τοπικό (όχι σε ολικό) επίπεδο και για αυτό μιλούν για τις «72 ώρες» θεωρώντας ότι αυτό το διάστημα επιτρέπει την απορρόφηση των λαθών και την απορρόφηση των υπηρεσιών βοήθειας, για να φτάσουν εγκαίρως. Δεν μας λένε κάτι το οποίο είναι παράξενο σε επίπεδο στρατηγικής. Μπορεί όντως να μας αγγίζει σε ανθρώπινο επίπεδο και ειδικά μέσα στην κοινωνία που θεωρεί πάντα ότι είμαστε προστατευμένοι».
ΜΟΝΟΝ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΕΠΙ ΧΑΡΤΟΥ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ
Συνεχίζοντας, ο κος Λυγερός εξήγησε πως:
«Επειδή έχουμε παραδείγματα επί του πρακτέου για αυτές τις καταστάσεις, είμαστε υποχρεωμένοι να είμαστε σε ετοιμότητα. Θα έλεγα ότι το θέμα της ετοιμότητας, δεν πρέπει να παράγει σε εμάς την αίσθηση του κινδύνου. Πρέπει να είσαι έτοιμος για να αντιμετωπίσεις έναν κίνδυνο, πρέπει να ξέρεις να διαχειριστείς μια κρίση και όταν μπορείς να το κάνεις αυτό, σε στρατηγικό επίπεδο, είναι ακόμη καλύτερα. Όπως ξέρετε, για την διαχείριση κρίσης λειτουργούμε πιο πολύ σε πρακτικό επίπεδο. Το στρατηγικό θέλει να πει ότι πρέπει να είμαστε προετοιμασμένοι από πριν και δεν έχουμε συνηθίσει να έχουμε τέτοια προσέγγιση. Σας υπενθυμίζω, επειδή το είδα και στην Κύπρο, όπου υπάρχουν χώροι διαφυγής ακόμη και για τσουνάμι. Αν ρωτήσετε έναν Έλληνα θα πει ότι αποκλείεται να υπάρξει τσουνάμι. Όμως ξέρουμε ότι ένα τσουνάμι προέρχεται από μια σεισμική δόνηση μέσα στον θαλάσσιο χώρο και άρα οι περιοχές που δεν έχουν υψηλό υψόμετρο, μπορούν όντως να έχουν τέτοιο θέμα. Κατά συνέπεια και η πόλη (δίνω το παράδειγμα της Λάρνακας για να είναι χειροπιαστό) να είναι προετοιμασμένη και να υπάρχουν πινακίδες σήμανσης που προετοιμάζουν τους ανθρώπους για να ξέρουν που είναι τα καταφύγια διαφυγής. Αυτό δεν σημαίνει ότι πιστεύουν πως εκείνη την στιγμή θα γίνει κάτι. Λέω απλώς ότι η προετοιμασία έχει σχέση περισσότερο με το θέμα της νοημοσύνης. Το θέμα της ετοιμότητας σε ευρωπαϊκό επίπεδο, είναι όντως σημαντικό για φυσικές καταστροφές αλλά και για πολεμικές συρράξεις χαμηλού επιπέδου (γιατί αν είναι υψηλού επιπέδου αντιλαμβάνεστε ότι οι 72 ώρες δεν αλλάζουν κάτι το σημαντικό) και οι 72 ώρες επιτρέπουν όταν έχουμε πολεμικές συγκρούσεις να απορροφηθούν οι διαταραχές που προκαλούνται ώστε να επιστρέψουμε πιο γρήγορα σε μια ομαλή ζωή.
Μόνον ασκήσεις επί χάρτου δεν είναι. Έχουν μια βάση διότι υπάρχουν περιπτώσεις που έχουμε ζήσει, σε διάφορες περιοχές της Ευρώπης. Από την στιγμή που μιλά η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, θέλει να είναι κάτι καθιερωμένο στο σύνολο της ΕΕ και είναι ο μόνος τρόπος που μπορεί να το κάνει. Απλώς δεν βασίζεται σε μια θεωρητική προσέγγιση. Πρώτα είδαν παραδείγματα χειροπιαστά, είδαν τις επιπτώσεις όταν δεν είσαι προετοιμασμένος και το πόσο πιο εύκολα αντιμετωπίζεις την κατάσταση όταν είσαι προετοιμασμένος. Θεωρούν ότι η έννοια της ετοιμότητας, πρέπει να προωθηθεί. Το ότι μπορεί πάντα να γίνει κάτι, μπορεί να είναι απλώς μια δολιοφθορά, μια τοπική επίθεση, ένα εργοστάσιο που ανατινάζεται, μια διαρροή φυσικού αερίου ή καυσίμων τύπου πετρελαίου. Πρέπει να το αντιμετωπίσουμε μέχρι να διορθωθούν οι καταστάσεις. Το ακραίο σημείο είναι οι πρώτες 72 ώρες».
ΕΙΔΙΚΑ ΣΤΗΝ ΘΡΑΚΗ, ΕΙΜΑΣΤΕ ΠΙΟ ΚΑΛΑ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΜΕΝΟΙ
Τέλος, αναφερόμενος ιδιαίτερα στην Θράκη και στα όσα την επηρεάζουν και σε εκείνα που θα μπορούσαν να την επηρεάσουν, σημείωσε ότι:
«Ειδικά στην Θράκη είμαστε πιο καλά προετοιμασμένοι γιατί έχουμε δει κύματα λαθρομεταναστών που χειραγωγήθηκαν από την Τουρκία, έχουμε το θέμα της Τουρκίας στα σύνορά μας, βλέπουμε προβλήματα που μπορεί να έρθουν από το ρωσοουκρανικό μέτωπο, βλέπουμε προβλήματα – και τα είχαμε αναλύσει μαζί – με το θέμα των αντιπυραυλικών συστημάτων patriot που είχε ζητήσει ακόμη και η Βουλγαρία για να προστατευθεί από επιθέσεις που έρχονταν από το Ιράν και επειδή είμαστε στα σύνορα, θα έλεγα ότι γενικότερα αυτοί που είναι στα σύνορα, καταλαβαίνουν ότι πρέπει να είσαι ικανός να προστατεύσεις τον εαυτό σου για μερικές ώρες ή μερικές μέρες, μέχρι να έρθει η μεγάλη βοήθεια από το Γενικό Επιτελείο. Κατά συνέπεια νομίζω ότι αντιθέτως και στην Θράκη και στην Ξάνθη, δεν είναι κάτι που μας ξαφνιάζει. Μπορεί αυτό που μας ξαφνιάζει να είναι ότι γίνεται γενικότερα και αφορά όλη την ΕΕ, αλλά από την στιγμή ου μιλάμε για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, πάντοτε θα λειτουργεί με αυτόν τον τρόπο. Και θεωρώ ότι τα προβλήματα που ζήσαμε και με τους λαθρομετανάστες στην Ελλάδα και στην Θράκη και στα Δωδεκάνησα, είναι απτά παραδείγματα που ενσωματώθηκαν στην σκέψη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, με αφορμή το πόσο πρακτικά αντιμετωπίστηκαν αυτά τα προβλήματα και με τον τοπικό λαό. Για αυτό λέω ότι είμαστε πιο καλά προετοιμασμένοι σε συνοριακές περιοχές και ειδικά στην Θράκη, για την Ελλάδα».
«Θ»
