Με αφορμή την «βουτιά» θανάτου δυο 17χρονων κοριτσιών στην Ηλιούπολη…
Πότε πρέπει να «χτυπήσει το καμπανάκι» για τους γονείς και που μπορούν να απευθυνθούν
Συγκλονίζει το πανελλήνιο, το τραγικό περιστατικό που συνέβη το μεσημέρι της περασμένης Δευτέρας.
Δύο 17χρονες βούτηξαν στο κενό από ταράτσα εξαώροφης πολυκατοικίας στην Ηλιούπολη, με αποτέλεσμα η μία κοπέλα να χάσει τη ζωή της, ενώ η δεύτερη διακομίστηκε σε κρίσιμη κατάσταση στο νοσοκομείο και δίνει μάχη για τη ζωή της, ενώ έχει υποστεί βαρύτατες σωματικές βλάβες.
Στην ταράτσα της πολυκατοικίας βρέθηκε το σακίδιο της μιας κοπέλας, μέσα στο οποίο υπήρχε σημείωμα της ίδιας, στο οποίο εξηγεί τους λόγους της πράξης της όπου αποχαιρετά τους γονείς της γράφοντας πως τους αγαπά, ζητώντας συγγνώμη και περιγράφοντας το άγχος της για τις πανελλήνιες.
Με αφορμή το παραπάνω τραγικό περιστατικό, η «Θ» ανοίγει σήμερα τον «φάκελο» των περιστατικών εφήβων που έχουν ανάλογες συμπεριφορές και παρόμοιες ψυχικές καταστάσεις, με την βοήθεια του γνωστού Ψυχιάτρου (και Βουλευτή Ξάνθης), κ. Μπουρχάν Μπαράν, ο οποίος κάνει λόγο για ολοένα αυξανόμενα περιστατικά και στον νομό μας.
Περιστατικά, που όπως διαφαίνεται αφορούν περισσότερο σε υπερβολικό άγχος, εκρήξεις θυμού, αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές, νευρικότητα και ροπή σε ουσίες και σπανιότερα σε τάσεις αυτοκτονίας.
ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ ΑΠΟΠΕΙΡΕΣ, ΠΑΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΕΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ
Αναλυτικότερα, ο κος Μπαράν εντόπισε αρχικά το πρόβλημα στο σύστημα εκπαίδευσης, λέγοντας ότι:
«Το σύστημα εκπαίδευσης, δυστυχώς, έχει κάνει τα παιδιά σαν άλογα που ανταγωνίζονται για την πρωτιά. Διότι για την ελληνική κοινωνία ακόμη, για να προκόψει το παιδί, για να βρει μια δουλειά, το να τελειώσει ένα πανεπιστήμιο είναι απαραίτητο, ενώ στην καθημερινότητα βλέπουμε πως από Σχολές ΤΕΙ κλπ έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να μάθουν μια τέχνη κλπ και να βρουν δουλειά. Αλλά ο γονέας προσπαθεί, χώρια που σε όλη την εκπαίδευση του Λυκείου υπερφορτώνει το παιδί με φροντιστήρια κλπ. Σε ο,τι αφορά στο άγχος των εξετάσεων, υπάρχει το φυσιολογικό άγχος που μας οδηγεί στην επιτυχία. Δεν μπορείς δηλαδή αν γράφεις την επόμενη μέρα, να είσαι την προηγούμενη τόσο αδιάφορος. Έτσι το παιδί διαβάζει (έχοντας το βαθμολογικό άγχος) και από την άλλη οι γονείς λένε «αν δεν πετύχεις, είναι η τελευταία σου ελπίδα κ.ο.κ» το φορτώνουν περισσότερο. Αυτό που επιβάλλεται στο παιδί είναι πέραν των δυνάμεών του και κάποιες φορές μπορεί να σκεφτούν ακόμη και την αυτοκτονία. Δεν είναι τόσο συχνό φαινόμενο, αλλά υπάρχει λόγω του άγχους των εξετάσεων. Τα παιδιά βάζουν μεγάλους στόχους και αν αυτοί υπερβαίνουν τις δυνατότητές τους στο πεδίο, έρχεται από την μια και η «πίεση» της οικογένειας και από την άλλη οι δυνατότητες και βλέπουν τον θάνατο σαν… «σωτηρία» για αυτά.
Γενικά σε αυτή την ηλικία δεν βλέπουμε σοβαρούς λόγους στα παιδιά. Περισσότερο συμβαίνουν οι απόπειρες αυτοκτονίας για χειριστικούς λόγους (για να τραβήξουν την προσοχή των γονέων, αν υπάρχει μια απαγορευμένη σχέση ή αν υπάρχει μέσα στην οικογένεια βία ή ανταγωνισμός μεταξύ αδερφών κλπ). Αυτές είναι χειριστικής μορφής απόπειρες και συνήθως είναι κάποια «τσιμπήματα», δυο χάπια κλπ. Δεν είναι ολοκληρωμένες απόπειρες. Ακραίες περιπτώσεις λόγω βαριάς κατάθλιψης είναι πολύ σπάνιες. Το τελευταίο διάστημα παρακολουθώ δυο εφήβους που είναι στην «κόψη του ξυραφιού» και κάθε τόσο λένε «θα αυτοκτονήσω» και ότι «μου ήρθε η ιδέα». Συνήθως ναι μεν το παιδί λέει ότι «τελείωσαν τα πάντα για μένα», «δεν θα μπορέσω», «δεν θα τα καταφέρω», αλλά όταν το ψάχνεις βλέπεις ότι υπάρχει και μια καταπίεση από την οικογένεια ή δεν το παίρνουν στα σοβαρά».
ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΑΓΧΟΣ, ΕΚΡΗΞΕΙΣ ΘΥΜΟΥ, ΑΥΤΟΚΑΤΑΣΤΡΟΦΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΚΑΙ ΝΕΥΡΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΞΑΝΘΗ
Σε ο,τι αφορά στα περιστατικά στην Ξάνθη, ο ίδιος επισήμανε ότι αυτά βαίνουν αυξητικά, διευκρινίζοντας όμως ότι:
«Τα περιστατικά εφήβων σε τέτοιες καταστάσεις αυξάνονται πάρα πολύ και στην Ξάνθη. Προέρχονται από προβληματικές οικογένειες και τα παιδιά παρουσιάζουν κάποια προβλήματα. Έρχονται με συμπτώματα άγχους ή δεν παρακολουθούν τα μαθήματα ή έχουν πολλές απουσίες ή αλλάζουν τον τρόπο ζωής και όλη την νύχτα είναι στο κινητό και όλη την ημέρα κοιμούνται ή δεν βγαίνουν έξω και είναι αποσυρμένοι κλπ. Η κάθε αλλαγή συμπεριφοράς (περισσότερο προς αρνητική και λιγότερο προς θετική) πρέπει να «χτυπάει το καμπανάκι». Πρέπει να προσέχουμε πολύ τα παιδιά πάνω από 14-15 ετών. Συνήθως οι γονείς λένε ότι «το παιδί μου στο Γυμνάσιο ήταν μια χαρά, ήταν αποδοτικό, δεν απουσίαζε από το σχολείο, αλλά όταν ξεκίνησε το Λύκειο, άλλαξε η συμπεριφορά του». Εκεί θα πρέπει να είμαστε πιο προσεκτικοί μήπως υπάρχει κάποια ερωτική σχέση, ανταγωνισμός μεταξύ εφήβων (ποιος θα έχει το καλύτερο τηλέφωνο και την καλύτερη ενδυμασία) κλπ. Εκεί είναι ευαίσθητα τα παιδιά. Από την άλλη έχουμε και τις προκλήσεις της εφηβείας, καθώς ένα παιδί νομίζει ότι είναι παντοδύναμο, ότι δεν θα πάθει τίποτα κλπ και χρειάζεται προσοχή. Τον έφηβο δεν μπορείς να του κάνεις κουμάντο περιορίζοντάς τον. Δεν δέχεται από την φύση του περιορισμούς και συμβουλές, άρα πρέπει να βρεις πιο ιδανικούς τρόπους προσέγγισης. Το «δεν στο επιτρέπω», «δεν θα βγεις», «δεν θα κάνεις αυτό ή το άλλο», είναι αντίθετες πράξεις στην φύση του εφήβου. Σε τέτοιες περιπτώσεις μπορούν να βοηθήσουν Ψυχολόγοι, Παιδοψυχίατροι, Κοινωνικοί Λειτουργοί και Ψυχίατροι κλπ. Βεβαίως είναι και οι εκπαιδευτικοί που για 5-6 ώρες την ημέρα έχουν ένα παιδί και έχουν άποψη για αυτό.
Ευτυχώς – και στην Ξάνθη – οι τάσεις αυτοκτονίας είναι πολύ λίγες. Τα παιδιά όμως έχουν υπερβολικό άγχος, εκρήξεις θυμού, αυτοκαταστροφική συμπεριφορά, νευρικότητα και προσφυγή σε ουσίες. Είναι όμως αυξημένα αυτά τα περιστατικά».
ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΦΑΡΜΑΚΑ ΚΑΙ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ, ΠΟΥ ΜΑΣ ΛΥΝΟΥΝ ΤΑ ΧΕΡΙΑ
Τέλος, ο κ. Μπουρχάν, αναφέρθηκε και στην φαρμακευτική αγωγή που ενδείκνυνται σε τέτοιες περιπτώσεις:
«Σε κάθε περίπτωση θα πρέπει να ξέρουμε και το γονιδιακό προφίλ ενός παιδιού. Αν δηλαδή κάποιος από τα συγγενικά πρόσωπα έχει ιστορικό με απόπειρες αυτοκτονίας ή αυτοκτονία, θα πρέπει να είμαστε πιο προσεκτικοί. Υπάρχουν επίσης και φάρμακα που έχουν πάρει έγκριση για παιδιά και βοηθούν πάρα πολύ. Έχω σώσει πολλούς ασθενείς με οργανωμένες σκέψεις θανάτου και μου λένε ότι «δεν πιστεύω ότι με αυτό το μικρό χάπι θα αλλάξει η σκέψη μου ή η πορεία της ζωής μου» και όμως τα χάπια μας βοηθάνε και τα χορηγούμε και στα παιδιά. Δεν εννοώ τα ηρεμιστικά αλλά τα θεραπευτικά φάρμακα. Ευτυχώς έχουμε σύγχρονα φάρμακα, με λιγότερες παρενέργειες και μας «λύνουν» τα χέρια».
«Θ»
