Aγρότες και κτηνοτρόφοι, γίνονται «Αυγουλάδες» και ορνιθοτρόφοι

Παραμένουν στον πρωτογενή τομέα, πλην όμως άλλο «μετερίζι», αυτό της ορνιθοτροφίας και αυγο-παραγωγής, από την μια τα υψηλά παραγωγικά κόστη και από την άλλη η αβεβαιότητα για το μέλλον τους, αφού παραμένουν άνεργοι, μετά την θανάτωση των ζώων τους στον «βωμό» της ευλογιάς.

Ο λόγος για αγρότες και κτηνοτρόφους στον Ν. Ξάνθης, που έχουν στραφεί στην εναλλακτική λύση του να επενδύσουν σε κότες ελευθέρας βοσκής και στην πώληση «χωριάτικων» αυγών. Ενδεικτικότατα παραδείγματα, ο πρώην πρόεδρος του Αγροτικού Συλλόγου Τοπείρου κος Κώστας Δαλάτσης, αλλά και ο πρώην πρόεδρος του Κτηνοτροφικού Συλλόγου Ξάνθης και Γραμματέας του ΣΕΚ κος Αθανάσιος Λουκμακιάς.

Οι ίδιοι μιλούν στην «Θ» τόσο για τους λόγους που τους οδήγησαν (κατά περίπτωση) σε αυτήν την επιλογή και κατά πόσο προσοδοφόρα είναι, το αν προτιμώνται τα αυγά τους – σε σχέση με τα άλλα – από τους Ξανθιώτες, ενώ απαντούν και στην ερώτηση αναφορικά με το αν «χωρά» στον Ν. Ξάνθης, η ορνιθοτροφία.

Πιο αναλυτικά, ο κος Δαλάτσης, επισήμανε στη «Θ» ότι:

«Είναι κάτι που το ήθελα πολλά χρόνια, αλλά δεν το είχα ξεκινήσει για διάφορους λόγους. Ξεκίνησα εδώ και μια τριετία. Αυτό που με ώθησε ήταν η απογοήτευση από την ενασχόληση με την γεωργία. Είμαστε σε μια δύσκολη περιοχή όσον αφορά στο δικό μας χωριό, οπότε δεν μπορείς να καλλιεργήσεις με άνεση δέντρα που έχουν καλύτερα εισοδήματα κλπ στον Ν. Ξάνθης (όπως είναι κυρίως τα ακτινίδια) και το είδα σαν μια εναλλακτική. Φρόντισα φυσικά και αδειοδοτήθηκα για όλα αυτά (με κωδικό πτηνοτροφείου ελευθέρας βοσκής) και ξεκίνησα την δραστηριότητα αυτή. Η αλήθεια είναι ότι έχει αρκετές δυσκολίες και θα πρέπει να είσαι 365 μέρες το χρόνο εκεί και να δουλεύεις και βέβαια θα πρέπει να βρεις και που θα προωθήσεις το προϊόν. Υπάρχει όμως ενδιαφέρον, υπάρχει ζήτηση, ο κόσμος θέλει αυγά από κότες ελευθέρας βοσκής και από μικρές μονάδες. Από εκεί και πέρα, έχουμε δει το τελευταίο διάστημα ότι κυκλοφορούν πάρα πολλά αυγά. Πολλοί το βρίσκουν σαν μια λύση (είτε δεν έχουν τι να κάνουν είτε είναι συνταξιούχοι είτε έχουν άλλη κύρια ενασχόληση) και επειδή έχουν ένα σπίτι στο χωριό έβαλαν εκατό – διακόσιες κότες και ασχολούνται και με αυτό και τους αποφέρει ένα εισόδημα. Είναι μια εναλλακτική. Ως προς το αν είναι πιο προσοδοφόρο, αυτό έχει να κάνει με το τι καλλιέργειες είχες, τι μέγεθος έχει η εκμετάλλευσή σου, αλλά σίγουρα έχει ένα εισόδημα. Απλώς χρειάζεται κεφάλαιο για να επεκταθείς κλπ. Εγώ ξεκίνησα με μια πολύ μικρή μονάδα (ήταν η μικρότερη άδεια που μπορούσε να βγει) με χαμηλό κόστος. Αν θέλεις να επεκταθείς, να έχεις ένα σοβαρό εισόδημα, χρειάζεται κεφάλαιο, πρέπει να βρεις αγορά κλπ. Εννοείται πάντα με αδειοδοτήσεις».

Σε ο,τι αφορά στην διαφορά αυτού του αυγού σε σχέση με τα υπόλοιπα, ο ίδιος τόνισε ότι: «Πρόκειται για ελευθέρας βοσκής. Οι κότες είναι συνεχώς έξω (από το πρωί μέχρι να δύσει ο ήλιος). Είναι όπως οι κότες που είχε κάθε οικογένεια παλιά στα χωριά. Φυσικά υπάρχουν και τροφές (καλαμπόκι, στάρι) που βάζουμε και εμείς. Δεν τις αφήνουμε μόνο με αυτά που βρίσκουν έξω. Υπάρχουν και τα βιομηχανικά αυτά (αυγά κλωβοστοιχίας) και τα αυγά αχυρώνα (που είναι άλλοι κωδικοίθ). Αναφορικά με τα αυγά κλωβοστοιχίας οι κότες είναι μέσα σε κλουβιά και δεν έχουν καμία δραστηριότητα. Και αυτά είναι υγιέστατα αυγά. Το θέμα είναι τι προτιμά ο κόσμος. Αναφορικά με τα αυγά του αχυρώνα, εκεί οι κότες είναι κλεισμένες σε μια αποθήκη επί της ουσίας και δεν βγαίνουν έξω, αλλά δεν είναι σε κλουβιά. Τα δικά μας αυγά ελευθέρας βοσκής, είναι παρόμοια με αυτά των βιολογικών, απλά στα βιολογικά και οι τροφές πρέπει να είναι βιολογικές. Δεν είμαι αρμόδιος να απαντήσω στο αν έχει προοπτική η ορνιθοτροφία. Έχω πολύ μικρή εμπειρία ακόμη. Σίγουρα όσοι ασχολούνται πολλά χρόνια με την πτηνοτροφία και έχουν μεγάλες μονάδες  ξέρουν πολύ καλύτερα σε σχέση με εμένα. Δεν μπορώ να πω τι προοπτική ανάπτυξης έχει. Το μόνο που μπορώ να πω είναι ότι ήταν μια εναλλακτική για μένα. Είναι λογικό να αναζητούν εναλλακτικοί οι αγρότες. Οι εκτατικές καλλιέργειες που έχουμε στην περιοχή μας, έχουν κλονιστεί. Έχει ξεφύγει το κόστος παραγωγής όσον αφορά στα καύσιμα, στα λιπάσματα, στην ενέργεια γενικότερα. Το είχαμε περάσει μια φορά με τον πόλεμο Ρωσίας – Ουκρανίας και το περνάμε τώρα και με τον πόλεμο Αμερικής – Ιράν. Το «μάρμαρο» το πληρώνουμε πάντα οι αγρότες και βεβαία και ο καταναλωτής. Το χειρότερο όμως είναι ότι ενώ ανεβαίνει το κόστος των παραγωγών, θα δούμε ότι οι τιμές των αγροτικών προϊόντων (καλαμπόκι, στάρι, βαμβάκι) δεν θα έχουν αύξηση ή και αν έχουν αύξηση, σε καμία περίπτωση δεν θα καλύπτει την αύξηση του κόστους παραγωγής. Ακόμη και η ενίσχυση (η επιδότηση) που θα δοθεί στα λιπάσματα (15%) ναι μεν είναι ένα βοήθημα, αλλά όταν αγόραζες 600€ τον τόνο το λίπασμα και έχει πάει τώρα στα 1000€, δεν μπορείς να καλύψεις την διαφορά. Και οι σπόροι έχουν ξεφύγει. Σπέρναμε καλαμπόκι με 30€ το στρέμμα (πάλι ήταν πανάκριβος ο σπόρος) και τώρα έχει πάει στα 40€. Οπότε όλα αυτά ωθούν τον κόσμο στο να απομακρυνθεί σιγά – σιγά και να αναζητά εναλλακτικές. Μην ξεχνάμε ότι σφάχτηκαν και πάρα πολλά κοπάδια με πρόβατα στην περιοχή, οπότε και αυτοί οι άνθρωποι αναζητούν μια διέξοδο. Και επειδή είναι μια εύκολη λύση να πάρεις εκατό – διακόσιες κότες και να τις βάλεις σε μια αποθήκη και να ξεκινήσεις την παραγωγή, πολλοί το επιλέγουν. Επαναλαμβάνω όμως ότι το θέμα είναι η αγορά».

Από την πλευρά του, ο κος Λουκμακιάς, υπογράμμισε τα εξής:

«Είναι αλήθεια ότι εμείς οι κτηνοτρόφοι περάσαμε πάρα πολλά. Όσον αφορά στην δραστηριότητα που αναφέρεστε, βρίσκομαι στην διαδικασία της νομιμοποίησης. Το θέμα είναι ότι κάτι πρέπει να κάνουμε.Όλοι οι κτηνοτρόφοι που χάσαμε τα κοπάδια μας, ψάχνουμε να βρούμε μια δουλειά. Πάρα πολλοί έχουν πάει πλέον και δουλεύουν έξω, σε εργοστάσια αλλά και σε άλλες αγελαδοτροφικές μονάδες. Αυτή η δραστηριότητα για μένα, ξεκινά τώρα. Ήδη έχουμε δώσει τον φάκελο για να νομιμοποιηθούμε και όπως ξέρετε υπάρχει μια διαδικασία. Αναζητούμε εναλλακτικές λύσεις για να μην φύγουμε έξω. Ήμουν έτοιμος να φύγω στο εξωτερικό για δουλειά, ενώ μου δόθηκε και η ευκαιρία να πάω σε κάποιο νησί να δουλέψω σεζόν ως οδηγός (καθώς διαθέτω επαγγελματικά διπλώματα) και για να μην το κάνω, για να μην αφήσω τον τόπο μου και την οικογένειά μου, έπρεπε κάτι να κάνω και αποφάσισα να κάνω αυτό. Διότι υπάρχουν οι σταβλικές εγκαταστάσεις και είναι αμαρτία να αρχίσουν να «γκρεμίζονται». Εξάλλου πρόβατα δεν μας αφήνουν να βάλουμε ακόμη. Ήδη πλησιάζουμε τα δυο χρόνια (από τον Αύγουστο του 2024) χωρίς εισόδημα. Αντιλαμβάνεστε ότι είναι πάρα πολύ δύσκολο για εμάς τους κτηνοτρόφους. Έχουμε οικογένειες και υποχρεώσεις που «τρέχουν» και εγώ προσωπικά είπα να στραφώ προς αυτή την κατεύθυνση. Η αλήθεια είναι ότι τα αυγά αυτά προτιμώνται περισσότερο από τον κόσμο. Είναι αυγά ελευθέρας βοσκής και είναι άλλης ποιότητας από ένα βιομηχανικό αυγό (εκεί το κοτόπουλο είναι μέσα σε  ένα κλουβί και απλά γεννάει και τρώει). Είναι ένα αυγό όπως της γιαγιάς και του παππού. Το χωριάτικο. Και αυτό το αυγό, κάνοντας μια έρευνα στα μάρκετ το Πάσχα, το έβρισκα 0,80€. Και νομίζω ότι είναι μια εναλλακτική για να μην χάσουμε τις υποδομές. Διότι αν μας δοθεί η ευκαιρία να δημιουργήσουμε ξανά ζώα, αρκετοί από εμάς θα το κάνουμε. Για εμάς όμως που πλησιάζουμε στην σύνταξη είναι δύσκολο. Προσωπικά χρειάζομαι 8 χρόνια για την σύνταξη. Για να δημιουργήσω ξανά ένα κοπάδι με πρόβατα χρειάζομαι μια πενταετία. Όταν δεν έχεις και διάδοχο, το σκέφτεσαι. Σκέφτεσαι «να το δημιουργήσω και μετά να το εγκαταλείψω λόγω συνταξιοδότησης;». Είμαστε σε μια δύσκολη περίοδο εμείς των 55 ετών. Οπότε είπα να ξεκινήσω αυτό και ο,τι προκύψει. Η ορνιθοτροφία μπορεί να έχει προοπτική στο Ν. Ξάνθης, γιατί το αυγό είναι ένα προϊόν που καταναλώνεται. Όλοι οι διατροφολόγοι έχουν το αυγό στην διατροφή των ανθρώπων, γιατί έχει πρωτεΐνη, ενώ έχει καταρριφθεί και ο μύθος της χοληστερίνης από το αυγό. Οπότε πιστεύω ότι έχει προοπτική. Ένα παραπάνω για εμάς που έχουμε ήδη σταβλικές εγκαταστάσεις, που μπορούμε να τις μετατρέψουμε σε ορνιθοτροφείο πιο εύκολα. Δεν χρειαζόμαστε μεγάλες δαπάνες, πέρα από την αγορά των ζώων και την νομιμοποίησή τους».

ΜΑΛΑΜΑΤΕΝΙΑ ΑΛΑΤΖΑ